Badania nad temperamentem

Przyjęli oni ustalone poglądy…, które przedstawiają ich przyszłe obowiązki w przera-żającym świetle… wszyscy specjaliści zdają się mówić im: „Nawet najbardziej niewinnie wyglądające zachowanie się lub nieuważnie wypowiedziane słowo mogą wyrządzić szkodę dziecku lub zaszkodzić jego szczęściu w przyszłości.

Doktorzy Thomas, Chess i Birch, o których długotrwałych bada|niach nad temperamentem pisałem w rozdziale 6., udzielili’ takiego komentarza:

Read more »

Pięć obszarów występowania stresów

Jakim prawem odczuwają zmęczenie, jeżeli przez cały dzień przebywają w domu? Brak wyraźnych przyczyn ich złego stanu psychi|cznego czyni je bardzo niespokojnymi, nieszczęśliwymi i winnymi.

Należy w pierwszej kolejności zrozumieć, że dom, bez względu na to, jak spokojny, może się wydawać dla osób postronnych, jest źródłem stresów. Stresy tam występujące różnią się od tych, jakie towarzyszą pracy zawodowej, lecz nie są przez to mniej przykre, co powinno uczulić was na istnienie specjalnych obszarów, w których występuje stres w waszym życiu: Read more »

Wskaźniki stresu

Mężowie, którzy stworzyli ten mylny obraz zajęć związanych z pro-wadzeniem domu i wychowywaniem dzieci, wyrażają zdziwienie i nieza-dowolenie, kiedy ich żony narzekają na wyczerpanie i stargane nerwy pod koniec dnia.

Prawda jest zupełnie inna. Za pomocą wskaźników stresu, któ|re znajdują się w organizmie, od bicia serca po zmiany zachodzące w przewodności elektrycznej skóry, nasze badania wykazały, że matki małych dzieci poniżej 5. roku życia były bardziej niespokojne przez dłuższe okresy w ciągu dnia niż ich przywiązani do biurka mężowie. Read more »

Pomyślny rozwój intelektualny

To są najważniejsze wskazówki, które opracowano na podstawie badań nad rozwojem człowieka. Nie oznaczają one, że inne uwarunko|wania nie mogą sprawić, iż dziecko wyrośnie na utalentowanego czło|wieka, lecz sugerują one, że jeżeli będziecie planować, wasze dziecko może być znacznie uprzywilejowane jeszcze przed urodzeniem.

Od momentu narodzin korzystny rozwój waszego dziecka nie zależy przede wszystkim od niego lub od was, lecz od wzajemnych kontaktów między wami. Wrodzone cechy temperamentu niemowlęcia będą miały wpływ na reakcje i uczucia w równie poważnym stopniu co wasze zachowanie. Read more »

Planowanie rodziny – zasady przewodnie

Moje badania również wykazały, że 70% dzieci było karmionych piersią przez co najmniej siedem pierwszych tygodni życia. Karmienie piersią łączy się zazwyczaj z wczesnym nawiązaniem kontaktu między matką a dzieckiem, okolicznością, która daje możliwość stworzenia silnej więzi. Duża liczba matek nie paliła papierosów, a spośród tych, które paliły, tylko 10% powiedziało, że paliły również podczas ciąży.

Read more »

Wyniki badań dr Roe

Wyniki badań naukowych dr Roe zostały potwierdzone przez kilka innych badań, które nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do tego, że pierworodni mają przewagę, jeżeli nie istnieje różnica wieku co najmniej czterech lat pomiędzy nimi, a resztą rodzeństwa. Istnieje kilka dowodów tego stanu rzeczy, być może najważniejszym jest to, że pierwsze dziecko otrzymuje niepodzielną uwagę rodziców. Cały ich czas oraz inne środki są poświęcane temu jednemu dziecku. Read more »

Badania Jonesa i Nisbetta

Mimo tej surowej oceny ogólnej trudno byłoby zaprzeczyć, że konkretne eksperymenty poświęcone atrybucji mogą okazać się interesujące dla badacza zajmującego się samowiedzą. Szczególnie ważne są dane o spostrzeganiu przyczyn własnego zachowania. Psychologowie zajmujący się atrybucja wykryli wiele faktów i sformułowali pewną liczbę hipotez, które pozwalają lepiej zrozumieć proces wyjaśniania przez jednostkę przyczyn własnych zachowań.

Read more »

Teoria atrybucji

Te poglądy są potwierdzone przez wiele codziennych wydarzeń. Wiadomo, że jeśli decyzje gospodarcze czy edukacyjne okażą się błędne, to decydenci mówią o obiektywnych uwarunkowaniach, a ludzie zwracają uwagę na nieudolność samych decydentów. Hipoteza Jonesa i Nisbetta ma pewne ograniczenia kierunek atrybucji może ulec zmianie w sytuacji sukcesu sprawcy (por. Roman, 1979).

Read more »

Struktura wiedzy hubrystycznej część 2

Takie dane utrudniają organizację wiedzy, jako spójnej i uhierarchizowanej całości.

Dzięki ignorowaniu faktów empirycznych, dzięki zabrązowie- niu swojej osoby, człowiek hubrystyczny tworzy sobie ustruk- turalizowany obraz swojego „ja”. Stopień tej organizacji zależy od wielu dodatkowych czynników. Jednym z nich jest treść sądów osobistych. Read more »

Czym jest tożsamość?

Publiczna prezentacja swoich rzekomych osiągnięć i zalet może – w sprzyjających okolicznościach – wywołać przychylną reakcję społeczną. Człowiek hubrystyczny stara się zatem zdobyć szacunek i miłość nie dzięki rzeczywistym osiągnięciom, ale dzięki sztucznym zabiegom, jakimi są rewizja i fabrykowanie historii własnego życia.

Interesy własne nie ograniczają się do tego celu. Zdeformowany obraz własnej osoby ułatwia również osiągnięcie poczucia tożsamości. Ta dość niezwykła teza wymaga pewnych wyjaśnień. Tożsamość to przekonanie o własnej odrębności, ciągłości i spójności, to przeświadczenie o byciu tym samym w ciągle zmieniającym się świecie społecznym. O poczuciu tożsamości decydują przede wszystkim samooceny dystynktyw- ne (najbardziej charakterystyczne dla danej osoby), względnie stałe i centralne. Duże znaczenie ma również strukturalizacja 419

tych samoocen, a szczególnie integracja wiedzy o „ja przeszłym”, „ja teraźniejszym” i „ja przyszłym”. Osiągnięcie poczucia tożsamości jest trudne w naszych czasach, gdy człowiek pełni wiele sprzecznych ról, gdy rzeczywistość ulega ciągłym zmianom. W takich okolicznościach doznaje on dyfuzji tożsamości czuje, że jest zbiorem niezależnych dyspozycji, ról i cech, które nie tworzą całości.

Człowiek hubrystyczny z większą łatwością formułuje poczucie tożsamości. Jego zdeformowany obraz „ja” – jak udowodniłem poprzednio – jest spójny, dobrze zorganizowany i zintegrowany. Brak w nim sprzeczności i dysonansów. Cechy te są ważne w formowaniu poczucia tożsamości. Chociaż jest to tożsamość fałszywa, która nie odpowiada prawdziwej osobie, spełnia istotną rolę w życiu człowieka hubrystycznego. Deformacje powierzchniowe i głębokie, dokonywane w obrazie „ja”, są zatem instrumentem służącym własnym interesom, takim jak samoakceptacja, poczucie tożsamości, redukcja lęku i psychicznej niepewności. Jednak – podobnie jak większość ludzkich dokonań – niosą ze sobą ryzyko niepowodzenia, w pewnych okolicznościach zawodzą.