Lenistwo

Leniwiec przyrównany będzie do krowiego nawozu, każdy, kto go uchwyci, otrząśnie rękę”4. Pozytywne skutki trudu ludzkiego i płynące z pracy korzyści zależą od samego człowieka, tzn. od jego pilności i zapobiegliwości. Zauważa to trafnie autor Księgi Przysłów:

„Serce leniwego czeka bez skutku, a pilnych zamiary stale się spełniają”5. Ale praca przynosi nie tylko korzyści materialne, lecz jest także źródłem awansu społecznego: „Ręka gorliwych zdobędzie władzę, : a leń pracować musi pod batem”0.

Read more »

Odwieczny problem samopoznania

Chętniej również podejmuje działania altruistyczne na rzecz tych pierwszych. Jedynie w pewnych specyficznych rodzajach zadań wyraża on większą sympatię wobec ludzi różniących się od niego.

Jak wynika z tego skrótowego przeglądu, w systemie twierdzeń teorii samowiedzy znajdują się ustalenia i hipotezy, które rzucają nowe światło na odwieczny problem samopoznania i obrazu własnej osoby. Na te same pytania udzielamy coraz bardziej precyzyjnych i udokumentowanych odpowiedzi.

Read more »

Proces wykonywania zadań a samowiedza

Pewną rolę w twórczości odgrywają różnorodne samooceny. Tak na przykład! wybitni uczeni, pisarze czy architekci często podkreślają, że1 są niezależni, labilni, wrażliwi na zmianę, a także agresywni: To ostateie twierdzenie nie zmienia ogólnej tezy, że obraz własnejT osefey w ogra-niczonym tylko stopniu decyduje o osiągnięciach1 twórczych jednostki.

-4. Samowiedza reguluje w pewnym’ stopniu proces- wykonywania zadań szkolnych, administracyjnych,, organizacyjnych 1 innych. Read more »

Prawo Jotka

Dążąc do utrzymania i podwyższenia własnej wartości jednostka często dewaluuje źródła informacji negatywnych, tendencyjnie je selekcjonuje i interpretuje. W pracy tej omó-wiłem „zjawisko samopotwierdzania hipotezy”, które zmniejsza trafność obrazu własnej osoby.

Regulacja. Samowiedza jest jednym z czynników determinujących działania poznawcze i praktyczne. Jej moc regulacyjna zależy od okoliczności zewnętrznych i wewnętrznych. Read more »

Różne stadia samowiedzy

Mimo działania wielu czynników deterioracji nie można zaakceptować potocznego, poglądu, że samowiedza jest zawsze zdeformowana. W wielu wypadkach człowiek formułuje względnie trafne samooceny i sądy opisowe. Dynamika. 1. Samowiedza nie jest strukturą całkowicie statyczną obraz własnej osoby zmienia się w ontogenezie, a więc w ciągu całego życia. W książce tej dokonałem nowej perio- dyzacji rozwoju samowiedzy. Wyróżniłem stadium samowiedzy elementarnej (wiek od 0 do 3-4 lat) Read more »

Czym są struktury samowiedzy?

-3. Składniki podstawowe (sądy opisowe, samooceny, standardy osobiste, reguły generatywne i reguły komunikacji) oraz składniki złożone (samoakceptacja, tożsamość i inne) tworzą pewne całości, zwane strukturami samowiedzy. W książce tej wyróżniłem trzy ich rodzaje: struktury zatomizowane, struktury wiązkowe oraz struktury hierarchiczne. Zgodnie z podejściem funkcjonalnym uważam, że im ważniejszy jest dany obszar samowiedzy, im większą ma moc regulacyjną, tym lepiej jest 011 zorganizowany, tym częściej ma strukturę hierarchiczną. Read more »

Poznawanie nowych elementów samowiedzy

Pierwsze trzy – najczęściej badane – nazwałem centralnymi, dwa ostatnie zaś – peryferycznymi zostały one po raz pierwszy zidentyfikowane i włączone do obrazu własnej osoby. Poznanie nowych elementów samowiedzy, podobnie jak wykrycie nowych pierwiastków chemicznych, pozwala opisać ludzką osobowość, pozwala lepiej zrozumieć bardziej złożone struktury poznawcze. Tak więc znajomość reguł komunikacji, dzięki którym człowiek przekształca prywatną wiedzę o sobie w samoprezentację, Read more »

Zasada współzmienności

Jeśli jednak uczeń ten rozwiązał trudne zadanie, ale jednocześnie wiadomo, że dawniej doznawał niepowodzeń w procesie wykonywania najprostszych równań, to najbardziej prawdopodobne stają się przyczyny zewnętrzne, takie jak przypadek czy pomoc kolegi (atrybucja zewnętrzna). Stosowanie zasady współzmienności jest możliwe jedynie w takich sytuacjach, w których ludzie wykonują serię działań rozłożonych w czasie.

Read more »

Teoria atrybucji część 2

W ostatnich latach teoria atrybucji zdobyła ogromną popularność, stała się modna. Psychologowie wykonali setki eksperymentów, których celem było poznanie, jak ludzie przypisują zachowaniom różnorodne przyczyny. Ponieważ pełne omówienie tej teorii jest niemożliwe, przedstawię jedynie jej główne twierdzenia i następnie porównam ją z teorią samowiedzy.

Przyczyny ludzkich zachowań można ująć w dwie grupy. Read more »

Styl niepartnerski

Jeden z nich został wykonany przez L. Grzesiuk i jej współpracowników (1978). Interesowało ich zagadnienie, jaki jest związek między stylem porozumiewania się a stopniem samoakceptacji i stopniem subiektywnego podobieństwa. Wyróżnili oni dwa takie style.

Read more »