Rozwój uzdolnionych dzieci

Dziecko, które wyrosło w poczuciu wiary we własne umiejętności i wykorzystuje swój umysł ochoczo, często popada w konflikt z doros|łymi i innymi dziećmi. Podobnie jak w wypadku naiwnych ludzi z eks|perymentu Ascha, istnieje odnośnie do dzieci znaczny nacisk społeczeń|stwa, aby nie „wypaść z roli”. Jeżeli odmówią podporządkowania się, mogą doświadczyć coraz większej izolacji od reszty ludzi. Często dzieci popadają w konflikt z takimi zakazami,®jak zakaz niekwestionowania zdania dorosłych, okazywania wystarczającego szacunku dla poglądów dorosłych oraz zachowywania się jak osoba odrzucona przez grupę. Próby ograniczenia rozwoju umysłowego dziecka zawsze przynoszą tra|giczne skutki. Jest to wybór pomiędzy utratą umiejętności ze strony dziecka, które podporządkowuje się, a utratą zrozumienia między nie- konformistycznym dzieckiem a bliskimi mu dorosłymi.

Read more »

Krajowa Konferencja Lekarzy i Humanistów dobiegła końca

i nadszedł moment, w którym próbuje się czasem streszczać wypowiedzi uczestników, poddawać głosowaniu rezolucje, oceniać krytycznie wartość części lub całego spotkania. Tylko z ostatniego, przysługującego mi zwyczajowo, prawa będę próbował skorzystać i to mówiąc wyłącznie o pewnych formalnych niedoskonałościach zebrania. O streszczaniu referatów

Read more »

Dlaczego świat potrzebuje inteligentnych dzieci?

Jeżeli jesteście rodzicami dziecka poniżej 5. roku życia, to mogą nacho|dzić was wątpliwości, czy próby rozbudzenia jego umysłu leżą w dobrze pojętym jego interesie. Czy dziecko nie byłoby szczęśliwsze, gdyby pozwolono mu spokojnie przejść przez życie, przeciętnie uzdolnionemu, odnoszącemu skromne sukcesy? Czy nie czulibyście się mniej niepewni w obecności dziecka, które jest uległe, konformistyczne, nie wymagają|ce w potrzebach, niespektakularne w swoich ambicjach? Nie ulega wątpliwości, iż byłoby to najłatwiejsze wyjście dla wszystkich stron zainteresowanych, lecz to nie czyni z niego rozwiązania, które należy przyjąć. Niewidomy człowiek może nigdy nie patrzeć na ludzkie cierpie|nia, może nigdy nie widzieć nędzy i zniszczenia, lecz nikt nie zalecałby poważnie ślepoty jako środka prowadzącego do zadowolenia. Odma|wiając dziecku prawa do urzeczywistnienia jego wrodzonych zdolności zachęcacie je do, być może, bardziej tragicznej formy ślepoty, bra|ku szerszego spojrzenia, który towarzyszy tępemu, nieprzenikliwemu umysłowi.

Read more »

Dylemat Sokratesa

Wartości i dylematy. Życie ludzkie można opisać jako pasmo czynów, które prowadzą do pewnych wartości, takich jak dobra materialne, intelektualne i moralne. Człowiek dąży do ich zdobycia i pomnożenia. Życie jest jednak tak zawiłe i skomplikowane, że trudno jest pogodzić wszystkie wartości. Osiągnięcie pewnych z nich pociąga za sobą utratę innych dóbr. Ideai równości wymaga wprowadzenia pewnych ograniczeń społecznych: zmniejsza więc zakres wolności osobistej. Życie wymaga zasadniczych kompromisów.

Read more »

Dojrzałość moralna

Tymczasem człowiek hubrystyczny, opisując pasmo swoich czynów, całkowicie pomija błędy i irracjonalności. Jest przekonany, że wykonywał jedynie operacje sensowne, że nie popełniał pomyłek. Takie postępowanie ujawnia się w czynności przewidywania. Jak wiadomo, jest ona składnikiem większości działań praktycznych i poznawczych. Należy do zabiegów najtrudniejszych. Ludzie nie opracowali dotąd skutecznych metod, za których pomocą można by antycypować zdarzenia gospodarcze czy militarne. Zwykła ekstrapolacja istniejących tendencji i trendów, tak popularna w życiu codziennym, z reguły zawodzi. Nawet krótkoterminowe prognozy okazują się fałszywe.

Read more »

Ja realne, a ja idealne

Wśród ludzi i zadań. Samowiedza pełni ponadto różnorodne funkcje w działaniach przedmiotowych i w układach interpersonalnych. Wiedza o sobie wpływa na wybór i wykonywanie zadań zawodowych i osobistych. Duże znaczenie w tym procesie ma poczucie osobistej skuteczności, które omówiłem poprzednio. Dzięki niemu jednostka może wybierać zadania, które odpowiadają jej umiejętnościom i w których istnieje szansa powodzenia. Unika jednocześnie zadań zbyt trudnych i zbyt sympli- stycznych. Świadomość, że zadanie jest przystosowane do własnych możliwości zwiększa wytrwałość i zapał do pracy. Zmniejsza jednocześnie prawdopodobieństwo, że jednostka zrezygnuje z podjętego zadania, gdy napotka pierwsze trudności i prze-szkody.

Read more »

Metodologiczna niedoskonałość

Jak już podkreślałem, dalszy rozwój teorii samowiedzy – jej wartość poznawcza i praktyczna – będzie zależeć przede wszystkim od konstrukcji nowych metod badawczych. Wprawdzie psychologowie, socjologowie i lekarze opracowali w ostatnich latach wiele technik i narzędzi badania samowiedzy, to jednak większość z nich nie spełnia kryteriów psychometrycz- nych. Jakość nie idzie w parze z ilością. Doświadczenia bardziej rozwiniętych nauk wskazują, że odkrycie nowej metody

Read more »

Ocena aktrakcyjności innych

Wyniki tych eksperymentów są częściowo niezgodne z hipotezą podobieństwa. Preferencja typu „uległość – dominacja” oraz „introwersja – ekstrawersja” świadczy o ograniczeniach hipotezy podobieństwa. Można zasadnie stwierdzić, że w pewnych okolicznościach potwierdza się hipoteza komplementarności ludzie poszukują osób różniących się od nich i darzą je większą sympatią. Prawdy obiegowe o dopełnianiu się ludzkich charakterów oraz zainteresowań nie są zatem całkiem błędne.

Read more »

Struktura procesu samopoznania

Struktura procesu samopoznania nie jest dokładnie znana. Można dokonać jedynie jego hipotetycznej rekonstrukcji. Samopoznanie jest sterowane przez program heurystyczny, a raczej przez zespół różnorodnych programów. Programy te wyznaczają jego strukturę fazową. Prawdopodobnie w procesie tym można wyróżnić trzy główne fazy. Pierwszą z nich jest faza produktywna. W jej trakcie jednostka formułuje hipotezy dotyczące własnego charakteru i intelektu lub struktury i uwarunkowań własnych czynów. Formułuje ona jedną lub więcej hipotez, które w świetle wstępnych informacji wydają się subiektywnie najbardziej prawdopodobne. Nazywamy je hipotezami modalnymi.

Read more »

Opinie innych ludzi

Ważną rolę w tym procesie odgrywają opinie innych ludzi o wynikach działania danej osoby. Są to z reguły oceny faworyzowane i dlatego powinny być przyjmowane z pewną dozą sceptycyzmu. Ocena własnej skuteczności zależy też od pobudzenia emocjonalnego i stanów fizjologicznych. Człowiek, który doznaje silnych emocji (na przykład strachu) w trakcie wykonywania czynności, może zwątpić w swoją siłę przebicia. Te różnorodne informacje, płynące z wielu źródeł, są w określony sposób integrowane za pomocą pewnych reguł heurystycz-nych. W wyniku takiej przeróbki rodzi się samoocena o indywidualnej skuteczności podmiotu.

Read more »