Między wolnością osobistą a cierpieniem

Samowiedza jako regulator zachowania. Wiedza indywidualna jest jednym z najważniejszych regulatorów czynności ludzkich. W jej ramach można wyróżnić trzy składniki: wiedzę o świecie naturalnym, wiedzę o ludziach i wiedzę o sobie samym. W rzeczywistych warunkach wszystkie te składniki odgrywają określoną rolę. Powodzenie w grze w szachy zależy od znajomości reguł gry, od informacji o partnerze i od danych na temat własnego intelektu i charakteru.

W zbiorze tych determinantów samowiedza odgrywa często ważną rolę, szczególnie gdy jest to wiedza bogata, zróżnicowana, adekwatna i otwarta. Jak wykazałem w tej książce, znaczenie samoocen czy standardów zmienia się wraz ze zmianą rodzaju wykonywanych działań. Jej rola wzrasta, w trakcie podejmowania i wykonywania działań skierowanych ku sobie, działań prowadzących do przekształcania osobowości i samorozwoju. Wiedza o „ja” pozwala dokonywać transcendencji „ja”.

Samowiedza – podobnie jak całe doświadczenie jednostki – może być wykorzystana dla celów konstruktywnych, jak i dla celów destrukcyjnych. Rozszerzanie wolności osobistej. Wolność indywidualna należy do wartości naczelnych współczesnego człowieka. Jest ona stanem, w którym istnieje pewien zakres możliwości wyboru idei, działań zewnętrznych i własnej drogi życiowej bez narażania się na represje i sankcje innych ludzi oraz instytucji społecznych. Pełni dwoistą rolę w życiu jednostki. Po pierwsze, stanowi wartość finalną (terminalną), która nie wymaga uzasadnień. Człowiek jest układem w dużym stopniu autonomicznym i dlatego posiadanie pewnego zakresu wolności jest jego konstytucyjną cechą, tak jak konstytucyjną cechą są również kompetencje językowe. Bez niej traci swoją ludzką

naturę i staje się układem reaktywnym. Wolność osobista jest zatem celem ludzkich zmagań (Rokeach, 1973). Po drugie ma ona wartość instrumentalną jest środkiem osiągania innych celów i wartości. Tylko człowiek, który ma pewną swobodę działania, może walczyć o bezpieczeństwo społeczne, o sprawiedliwość i o równość. W warunkach, w których jednostka została zniewolona, dowolne działania człowieka stają się fikcją. Granice wolności są granicami ludzkich wysiłków.

You can skip to the end and leave a response. Pinging is currently not allowed.

Leave a Reply